PROJECT–GAME TEXNOLOGIYASI ASOSIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA “4K” YUMSHOQ KO‘NIKMALARINI — KREATIVLIK, KOMMUNIKATSIYA, KOOPERTSIYA VA TANQIDIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH MEXANIZMI
Keywords:
maktabgacha ta’lim; yumshoq ko‘nikmalar; “4K” kompetensiyalari; Project–Game; kreativlik; kommunikatsiya; kooperatsiya; tanqidiy fikrlash; neyropedagogika; o‘yin loyihaviy faoliyat; bola rivoji.Abstract
Maqolada Project–Game texnologiyasidan foydalanish jarayonida maktabgacha yoshdagi bolalarda kreativlik, kommunikatsiya, kooperatsiya va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish mexanizmi yoritilgan. Mavzuning dolzarbligi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining raqamli davr chaqiriqlariga tayyor bo‘lgan yosh avlodni tarbiyalash borasidagi strategik vazifalari va normativ hujjatlarida belgilangan maktabgacha ta’limni modernizatsiya qilish talablari bilan asoslanadi [1, b. 2]. Tadqiqotda “4K” yumshoq ko‘nikmalarining psixologik-pedagogik asoslari ochib berilgan, o‘yin loyihaviy faoliyatning samaradorlik shartlari tahlil qilingan, neyropedagogik yondashuv va pedagogik qo‘llab-quvvatlashning ahamiyati ta’kidlangan. Nazariy tahlil va kuzatuvlar asosida Project–Game texnologiyasining rivojlantiruvchi salohiyatini kuchaytiruvchi asosiy mexanizmlar aniqlangan: muammolilik, bolaning erkin tanlovi, emotsional jalb etilish, hamkorlikdagi faoliyat va refleksiya. Pedagogik strategiyalar maktabgacha yoshdagi bolalarning mustaqilligini oshirish va “muvaffaqiyat vaziyatini” yaratishga xizmat qilishi qayd etilgan. Tadqiqot natijalari Project–Game texnologiyasi metodik jihatdan to‘g‘ri tashkil etilganda yumshoq ko‘nikmalarni rivojlantirishning samarali vositasi bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.
References
1. Prezident Respublikasi O‘zbekiston. Ukaz №PF-5538 «O merax po dal’neyshemu sovershenstvovaniyu sistemy doshkol’nogo obrazovaniya». 30.09.2018.
2. Jo‘raqulov B. Maktabgacha ta’limda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent: Fan, 2020.
3. Qodirova N. Maktabgacha yoshdagi bolalar rivoji. – Toshkent: TDPU nashri, 2019.
4. Raxmonova M. Maktabgacha ta’limda loyiha faoliyati. – Toshkent: Innovatsiya, 2021.
5. Abdullayeva Z. Bolalar psixologiyasi. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2017.
6. Xolmatova S. Maktabgacha yoshda kompetensiyalarni shakllantirish. – Toshkent, 2020.
7. Vygotskiy L. S. Psikhologiya razvitiya rebenka. – M.: Pedagogika, 1991.
8. El’konin D. B. Psikhologiya igry. – M.: Piter, 2019.
9. Zaporozhets A. V. Razvitie proizvol’nykh dvizheniy. – M.: Pedagogika, 2007.
10. Leont’ev A. N. Deyatel’nost’. Soznanie. Lichnost’. – M.: Smysl, 2005.
11. Davydov V. V. Razvitie myshleniya doshkol’nikov. – M.: Pedagogika, 1986.
12. Lyutiy V. I. Neyropedagogika: novoe napravlenie razvitiya obrazovaniya. – M.: Yurayt, 2020.
13. Bruner J. Games, Thoughts and Learning. – M.: Prosveshchenie, 2017.
14. Rogers C. Freedom to Learn. Columbus: Charles Merrill, 1994.
15. Piaget J. The Child’s Conception of the World. New York: Rowman & Littlefield, 2007.
16. OECD. Skills for Social Progress. OECD Publishing, 2015.
17. Fullan M. The New Pedagogy for Deep Learning. Toronto: Michael Fullan Centre, 2018.
18. OECD. Critical Thinking and Creativity Indicators. OECD Reports, 2019.
19. Trilling B., Fadel C. 21st Century Skills. San Francisco: Jossey-Bass, 2009.
20. Hattie J. Visible Learning for Teachers. London: Routledge, 2012.



